صفحه اصلی » جامعه و سياست » "شاهنامه " حريم فردوسي را شكست
	خبرگزاري فارس: شايد 50 سال پيش كه فردوسي در مهم‌ترين ميدان پايتخت قد برافراشت هيچ گاه به فكر هماوردي با گرز آهنين "شاهنامه "اي بدلي در طلايي‌ترين نقطه زاويه ديدش نبود. به گزارش خبرنگار اجتماعي فارس، مجسمه فردوسي با قدمت 50 ساله كه در يكي از اصلي‌ترين ميادين پايتخت واقع شده نه تنها در فهرست آثار ملي به ثبت نرسيده است بلكه از همان آغاز زجر شكسته شدن انگشت و قطع سر را تحمل كرد،‌ نقاشي با رنگ‌هاي ساختمان به جاي مرمت را به تن خريد و در سال‌هاي اخير رشد قارچ گونه ساختمان‌هاي سر به فلك كشيده در اطراف حريم خود را شاهد بوده و به تازگي آلودگي‌ صوتي حفاري‌هاي عميق به سبب عبور متروي شهري براي او ويلون تنهايي و رنج غربت در ميان جمع را مي‌نوازد. اين روزها دقيقاً در همان زاويه‌اي كه نگاه فردوسي به آن سو است، يعني در ضلع جنوب غربي ميدان فردوسي تهران، برجي به نام «شاهنامه» با بكوب بكوب شبانه‌روزي قد مي‌كشد، ساختمان بلندي كه از قضا هيچ تناسبي با ساختمان‌هاي اطراف حريم ميدان فردوسي ندارد. "شاهنامه‌ "‌اي كه به واقع، برخلاف افق ديد سراينده آن نمي‌توان آخر خوشي برايش متصور بود. ساخت و سازهاي ناهمگون اطراف ميدان فردوسي بافت سنتي اين ميدان را به شدت تحت‌الشعاع قرار داده است به گفته يكي از شهروندان ساكن در اين منطقه "مي‌ترسيم تا چند وقت ديگر ميدان فردوسي را هم به منظور توسعه فضاي شهري جمع كنند و تنها در رودربايستي فرهنگي مجسمه فردوسي و پايه‌اش در وسط خيابان رها شود كه آن هم ديگر در انحصار ساختمان‌ها تنها از فاصله نيم متري قابل رؤيت خواهد بود. " مخالفت ميراث فرهنگي با ساخت ساختمان‌هاي طويل در اطراف فردوسي --------------------------------------------------------------------------------- محمد بيرقي، معاون ميراث فرهنگي استان تهران درباره وضعيت ميدان فردوسي از نظر ميراث فرهنگي مي‌گويد: ميدان فردوسي تهران به عنوان يك اثر تاريخي به ثبت نرسيده است و تعيين حريم براي اثري كه ثبت نشده است امكانپذير نيست. وي درباره ساخت و سازهاي بي‌حد و حصر در اطراف اين ميدان قديمي پايتخت از جمله ساخت برج "شاهنامه " تصريح مي‌كند: سازمان ميراث فرهنگي موافق ساخت ساختمان‌هاي طويل در اطراف مجسمه فردوسي نيست و چون اين مجسمه در محدوده تاريخي شهر قرار دارد قطعاً حساسيت‌هايي را مي‌طلبد كه سازمان ميراث فرهنگي در واقع تنها مي‌تواند اين حساسيت‌ها را متذكر شود. ساخت برج شاهنامه كه در حال حاضر نيمه كاره هم است به اعتقاد بيرقي متعلق به امروز و ديروز نيست و سالهاست كه اين پروژه در حال اجراست در نتيجه يك شبه اين برج در كنار ميدان قديمي تهران سبز نشده است و قطعاً براي انجام مراحل ساخت به دستگاه‌هايي چون شهرداري مراجعه شده است و آنها مي‌بايست به اين ناهمگوني ساختمان‌ها در اطراف اين ميدان اعتراض مي‌كردند. شهرداري؛ تهران را مرتفع مي‌خواهد نه مسطح --------------------------------------------------- يكي از مسئولان شهرداري تهران درباره ساخت برج "شاهنامه " در ميدان فردوسي مي‌گويد: اين برج سال‌هاست كه در حال ساخت است، شهرداري نمي‌تواند مجوز ساخت يك برج را در كنار يك ساختمان يك طبقه ندهد. به گفته وي به دليل رشد روزافزون جمعيت در پايتخت، شهرداري تهران به دنبال اين است تا شهر را از "سطح " جمع كند و به سمت توسعه "ارتفاع " حركت كند. وي تصريح مي‌كند كه اگر مالكان ساختمان‌هاي يك طبقه ميدان فردوسي هم بخواهند، ساختمانشان را طويل كنند،‌ طبق قوانين شهرداري به آنها مجوز داده مي‌شود. به گفته حسن محسني، سخنگوي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري آثار قديمي و تاريخي بسياري نه تنها در تهران بلكه در سراسر استان‌هاي كشور وجود دارد كه نيازمند ثبت است تا بتوان از حريم آنها حفاظت و صيانت كرد اما ثبت تمام آنها نيازمند زمان و بودجه لازم است. محسني مي‌گويد: ميدان فردوسي و مجسمه قديمي آن نيز جزء همين موارد است. سخنگوي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري بر اين اعتقاد است كه صيانت از حريم آثار تاريخي حتي اگر به ثبت هم نرسيده باشند تنها به سازمان ميراث فرهنگي مرتبط نمي‌شود بلكه ساير دستگاه‌ها از جمله شهرداري نيز بايد كاملاً همكاري داشته باشند و در صدور مجوزهاي ساخت در محدوده‌هاي قديمي و تاريخي دقت نظر بيشتري داشته باشند. بقايي: در تهران حريمي نمي‌توان ايجاد كرد -------------------------------------------- حميد بقايي، معاون رئيس جمهور و رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري به خبرنگار فارس از عدم ايجاد حريم در تهران مي‌گويد. به گفته وي حريم تنها براي آثاري كه به ثبت ملي يا ثبت جهاني رسيده‌‌اند قابل دفاع است و ميدان فردوسي هم به دليل اينكه تاكنون به ثبت نرسيده است، ميراث فرهنگي نمي‌تواند مستقيماً به ساخت و سازهاي اطراف آن تذكر دهد. بقايي مي‌گويد: در تهران به علت توسعه سريع و رشد جمعيت از تمام فضاها براي ساخت و ساز استفاده مي‌شود كه اين موضوع واقعاً تعيين حريم براي آثار را با مشكل مواجه مي‌كند. "حريم منظري " آثار تاريخي كه زاويه ديد بيننده اثر نيز در آن تعريف شده است و در تعاريف ميراث فرهنگي "حريم " به طور كلي فضايي در جوار آثار تاريخي كه با توجه به ضرورت حفاظت از عين اثر و شئونات فرهنگي آن تعيين مي‌شود و انجام برخي از عمليات در حريم اثر ممنوع است، به گفته بقايي درباره ميدان فردوسي صادق نيست. وي معتقد است: نمي‌توان انتظار داشت كه مجسمه فردوسي از چهار راه استامبول نمايان باشد. رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري مي‌گويد: ساختمان‌هاي اطراف ميدان فردوسي از جمله برج ضلع جنوبي آن سالهاست كه در حال انجام است و مجوز ساخت اين ساختمان‌ها از سوي دستگاه‌هاي ديگري صادر شده است. ضرورت كار ميراث ثبت مجسمه 50 ساله نيست ----------------------------------------------------- سيد مسعود علويان صدر، معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري به عنوان متولي اصلي پيگيري ثبت ميدان فردوسي به عنوان اثري تاريخي تصريح مي‌كند: ضرورت كار ميراث فرهنگي اين نيست كه مجسمه 50 ساله را ثبت كند بلكه معيارهايي دارد كه بايد بر اساس آنها عمل كند. علويان صدر اين معيارها را قدت و تاريخي بودن، ارزش‌هاي معماري و ارزش‌هاي معنوي‌ اثر عنوان مي‌كند. معاون ميراث فرهنگي كشور با بيان اينكه در شهر نشانه‌هاي شهري متفاوتي مي‌تواند وجود داشته باشد كه هر يك از آثار نيز حريم ويژه خود را مي‌طلبد، مي‌گويد: مجسمه ميدان فردوسي هم يكي از آثار موجود در شهر است كه بايد حريم آن رعايت شود و اين وظيفه شهرداري است. شهردار اصول شهرسازي را رعايت كند ------------------------------------------ علويان صدر تصريح مي‌كند: شهردار بايد اصول شهرسازي و معماري را در تمام سطح شهر رعايت كند و به لحاظ وجود ميدان و مجسمه‌اي كه در آن براي رؤيت مردم قرار داده شده است تناسب در ساخت و سازها را لحاظ كند تا از چهره زيباي ميدان هم كاسته نشود. وي ادامه مي‌‌دهد: معتقدم نبايد چون اثري به ثبت نرسيده است هر اقدامي در اطراف آن انجام شود بلكه بايد در ساخت يك شهر يكپارچگي و انسجامي در بافت آن وجود داشته باشد تا در اطراف يك ميدان، يك ساختمان يك طبقه در كنار يك برج چندين طبقه قرار نگيرد و اين الزاماً به ميراث فرهنگي برنمي‌گردد. معاون ميراث فرهنگي كشور درباره اينكه آيا برنامه‌اي براي ثبت ميدان فردوسي يا مجسمه فردوسي در زمره آثار تاريخي ندارند، تصريح مي‌كند: هنوز برنامه‌اي براي ثبت ميدان فردوسي نداريم اما قرار است محور انقلاب به فردوسي به عنوان يكي از محورهاي فرهنگي تهران به دليل حضور دانشگاه‌ها و كتاب فروشي‌هاي متعدد در اين خيابان‌، به ثبت ملي برسد و احيا شود. فردوسي؛ نماد سياست‌هاي شهري تهران ----------------------------------------------- اسكندر مختاري؛ استاد دانشگاه و مدير سابق پايگاه محور فرهنگي تاريخي تهران از بي‌نظمي‌هاي عمومي و عدم وجود وحدت بصري در ميدان فردوسي انتقاد مي‌كند و مي‌گويد: ميدان فردوسي، نماد سياست‌هاي شهري است. به گفته وي در فضاي فعلي ميدان فردوسي، يك ساختمان برجسته‌تر از ساير ساختمان‌ها است و بيننده با يك وحدت بصري مواجه نمي‌شود، در اين ميدان،‌ هر كسي هر كاري كه خواسته انجام داده است، بخشي از ميدان برجسته و بخش ديگري فرورفته است و ظاهراً هيچ نظارتي وجود ندارد. مختاري درباره برج "شاهنامه " در اين ميدان مي‌گويد: اين ساختمان از 2 طرف "نما " ندارد اما با اين حال، باعث شده است كه منظر ميدان فردوسي مخدوش شود. کوتاهي ميراث فرهنگي در ثبت فردوسي --------------------------------------------- احمد مسجد جامعي؛ عضو کميسيون فرهنگي اجتماعي شوراي شهر تهران نيز درباره برج شاهنامه در حريم ميدان فردوسي مي‌گويد: مجسمه ميدان فردوسي يک نماد ميراثي است و اثر يکي از برجسته‌ترين مجسمه‌سازان کشور است، مي‌بايست تاکنون براي حفاظت آن در برابر آسيب‌هاي طبيعي فکري مي‌شد و ميراث فرهنگي استان تهران بايد در اين زمينه فعال‌تر عمل مي‌کرد چرا که ميدان فردوسي، ارزش‌هاي ميراثي بسياري دارد. وي در ادامه با بيان اينکه اين برج سر به فلک کشيده در حريم مجسمه قديمي فردوسي قرار دارد، تصريح مي‌کند که ميراث فرهنگي در ثبت مجسمه فردوسي کوتاهي کرده است. نوش‌دارو بعد از مرگ سهراب؛ ‌ثبت ميدان فردوسي در سال 89 -------------------------------------------------------------------- محمد بيرقي، ‌معاون ميراث فرهنگي استان تهران از اينكه ثبت ميدان فردوسي در زمره آثار تاريخي جزء برنامه‌هاي ميراث فرهنگي در سال89 است خبر مي‌دهد و مي‌گويد: مجسمه ميدان فردوسي مي‌تواند جزء آثار منقول به ثبت برسد و از سوي ديگر محور ميدان فردوسي تا ميدان انقلاب نيز قرار است به عنوان محور فرهنگي تهران در سال 89 ثبت شود. بيرقي با اشاره به ساخت برج "شاهنامه " در ميدان فردوسي و عدم ثبت ملي ميدان فردوسي به صراحت مي‌گويد:‌ گاهي اين مداخلات سريعتر از ما حركت مي‌كنند. وي درباره اينكه آيا پس از ثبت ميدان فردوسي مي‌توان برخي از ساخت و سازهاي بي‌رويه در اين ميدان را تخريب كرد، تصريح مي‌كند: ساختمان‌هاي ساخته شده را نمي‌توان تخريب كرد اما حداقل مي‌توان جلوي ساخت و سازهاي مشابه را گرفت. آيا آخر اين "شاهنامه " خوش است؟ -------------------------------------- مجسمه 3 متري فردوسي كه توسط استاد ابوالحسن صديقي از جنس سنگ مرمر كارارا ساخته شد و 17 خرداد 1338 توسط فريدون صديقي پسر استاد در مهم‌ترين ميدان تهران نصب شد به دليل عدم وجود معماري واحد شهري، ساخت و سازهاي بي‌حساب و كتاب و عدم توجه مسئولان ميراث فرهنگي و شهرداري در دوره‌هاي زماني مختلف، امروز در حال پنهان شدن از ديده‌هاست. فردوسي سراينده نامي ايراني كه با حضور "شاهنامه " بايد از لابه‌لاي ساختمان‌ها سرك بكشد، امروز بايد "بسي رنج فراوان را تحمل كند " تا شايد پس از پنجاه سال در انتظار ثبت در فهرست آثار ملي بنشيند و " شاهنامه " اين بار هم پايان خوشي داشته باشد. اما با بي‌تفاوتي كارشناسان و مسئولان ذي‌ربط چندان نبايد اميدوار بود چرا كه برخلاف تصور و نگاه سراينده شاهنامه اين بار شايد سازنده "شاهنامه " پايان خوشي نداشته باشد. ارسال به والاترین : ارسال ارسال مطلب به پویه امکانات : چاپ مطلب لینک دانلود : دانلود فایل حجم فایل : ندارد رمز فایل : ندارد منبع : خبرگزاري فارس منتظر نظرات سازنده شما هستیم تاریخ ارسال مطلب : 18 اسفند 1388 نویسنده مطلب : admin تعداد بازدید مطلب : 84 نظرات کاربران ارسال نظر نام : ايميل : تصویر کد امنیتی : ريست کد محل تایپ :